Tego dnia było ciepło i cicho. Sąsiedzi grzali się na ławkach, ktoś kosił trawnik, a stary pan Hansen stał przy płocie, wpatrując się w ziemię z zamyślonym wyrazem twarzy. Kiedy podbiegły do niego miejscowe dzieciaki – Eric, Tom i Jamie – nagle powiedział: „Chcesz zarobić parę groszy? Pomóż mi wykopać dół. Posadzę drzewo – niech urośnie, a wtedy da cień twoim dzieciom”.
Z radością się zgodzili. Chwycili łopaty i zaczęli kopać. Ziemia była miękka, wilgotna po niedawnym deszczu. Śmiechy, rozmowy – wszystko było spokojne i proste. Ale po zaledwie pół godzinie łopata Erica uderzyła w coś twardego. Dźwięk był głuchy, metaliczny.
„Hej, panie Hansen, coś tu jest!” krzyknął.
Staruszek podszedł bliżej, spojrzał w dół, a jego wyraz twarzy natychmiast się zmienił. Kolor odpłynął mu z policzków, ręce lekko zadrżały. Powoli uklęknął i zaczął ostrożnie odkopywać ziemię. Spod warstwy gliny wyłoniło się metalowe pudełko – stare, z zardzewiałymi zawiasami i narożnikami, ale najwyraźniej solidnie zakopane.
„Co to jest?” zapytał Tom.
Dziadek milczał przez dłuższą chwilę. Potem cicho wypuścił powietrze:
„Myślałem, że nigdy tego nie znajdą…”
Wyjął scyzoryk i ostrożnie podważył zamek. Wieko otworzyło się z trzaskiem. Wewnątrz leżał stos pożółkłych listów, owiniętych sznurkiem, i małe drewniane pudełko. Na wieczku widniało ręcznie wyryte imię: Louise.
Dzieci wymieniły spojrzenia. Staruszek siedział wyprostowany na ziemi, trzymając pudełko w dłoniach.
„To było… dawno temu”. Jego głos drżał. „Mieszkała w tym domu przed wojną. Byliśmy dziećmi. Obiecałem, że będę strzegł jej listów i nikomu ich nie pokażę, dopóki żyję. Wtedy myślałem, że postępuję słusznie. A potem było już za późno”.
Chłopcy milczeli. Było tak cicho, że słyszeli skrzypienie huśtawki gdzieś za płotem.
Stary mężczyzna spojrzał na nich, jego oczy błyszczały, ale głos był spokojny:
„No cóż… teraz i ty wiesz”.
Ostrożnie zamknął pudełko, włożył je z powrotem do pudełka i ponownie zasypał ziemią.
„Posadźmy drzewo tutaj” – powiedział. „Pozwólmy mu rosnąć. Niech przynajmniej pamięta to, o czym ludzie próbują zapomnieć”.
A gdy kilka dni później z tego miejsca wyrósł pierwszy zielony pęd, wydawało się, że z ziemi wyrasta nie tylko drzewo, ale cała historia, zbyt ciężka, by ją udźwignąć w pojedynkę.
